Website analyse doe je in vier lagen: techniek en snelheid, vindbaarheid, inhoud, en of bezoekers doen wat je wil. Per laag kijk je naar een handvol concrete punten, met gratis hulpmiddelen als PageSpeed Insights, Google Search Console en Microsoft Clarity. De uitkomst is geen oordeel over je site, maar een feitenlijst, en die lijst is pas bruikbaar als je vooraf hebt opgeschreven welke vraag je ermee wilde beantwoorden.
Wat een website analyse wel en niet oplevert
Een website analyse is meten, geen mening. Je stelt vast wat er feitelijk gebeurt: hoe snel je pagina's laden, welke pagina's Google kent, wat bezoekers op die pagina's doen en welke vragen je site wel of niet beantwoordt. Wat je daarna besluit, bijstellen, herschrijven of helemaal opnieuw beginnen, is een losse beslissing die je pas fatsoenlijk kunt nemen als de feiten op tafel liggen.
Dat onderscheid is belangrijker dan het klinkt. De meeste ondernemers werken andersom: ze hebben al het gevoel dat de site ergens aan toe is en gaan daar bewijs bij zoeken. Dan vind je altijd wel iets, want er is op elke site iets te vinden. Meet je eerst neutraal, dan kom je er soms achter dat de site technisch prima in orde is en dat het echte probleem ergens anders zit: in je aanbod, je prijs, of in het simpele feit dat er nauwelijks iemand langskomt.
Je gaat vier lagen na, in deze volgorde. Die volgorde is niet willekeurig. Een probleem in een hogere laag maakt alles daaronder onmeetbaar: een pagina die niet laadt, kun je niet beoordelen op inhoud, en inhoud die niemand vindt, kun je niet beoordelen op conversie.
| Laag | De vraag die je beantwoordt | Gratis hulpmiddel |
|---|---|---|
| Techniek en snelheid | Werkt de site, en laadt hij vlot, ook op een telefoon? | PageSpeed Insights, Lighthouse in Chrome |
| Vindbaarheid | Kent Google mijn pagina's, en op welke zoekopdrachten verschijnen ze? | Google Search Console |
| Inhoud | Beantwoordt elke pagina één duidelijke vraag, in gewone taal? | Search Console, gratis crawler |
| Gedrag | Doen bezoekers daadwerkelijk wat ik wil dat ze doen? | Google Analytics, Microsoft Clarity |
Wanneer je beter niet aan een analyse begint
Hier het eerlijke deel: een analyse zonder vraag vooraf is verspilde moeite. Meetgereedschap spuugt eindeloos veel meldingen uit en bijna elke melding is technisch waar. Zonder vraag raak je bedolven onder punten die kloppen maar er niet toe doen, en dan ga je sleutelen aan wat het makkelijkst te repareren is in plaats van aan wat pijn doet.
Schrijf daarom eerst in één zin op wat je wil weten. Bijvoorbeeld: waarom vult bijna niemand mijn offerteformulier in? Waarom krijg ik geen aanvragen uit mijn eigen regio terwijl ik daar zit? Of gewoon: klopt mijn gevoel dat de site traag is? Die ene zin bepaalt welke laag je grondig doorspit en welke je vluchtig afvinkt.
Sla de analyse ook over als er nog niets te meten valt. Over een gloednieuwe site met nauwelijks bezoek is niets zinnigs te zeggen; je meet dan ruis en trekt conclusies uit toeval. Zet in dat geval eerst je metingen netjes neer, publiceer een tijdje serieus en analyseer daarna. En als je nu al zeker weet dat je sowieso opnieuw begint, dan is meten aan het oude huis hooguit interessant: je besluit verandert er niet door.
Laag één: techniek en snelheid
Begin bij de vraag of de site überhaupt doet wat hij moet doen. Pak je telefoon, niet je grote scherm, en loop je belangrijkste pagina's langs: home, je bestverkopende dienst, een blog, de contactpagina. Kun je alles lezen zonder te zoomen? Zitten de knoppen ver genoeg uit elkaar? Verschuift de tekst nog terwijl je leest? Vul je eigen formulier een keer in en controleer of het bericht echt binnenkomt: dat gaat vaker stuk dan ondernemers denken, en het is een van de weinige fouten die je hele site nutteloos maken.
Draai daarna je belangrijkste pagina's door PageSpeed Insights. Kijk niet naar het cijfer maar naar de lijst eronder: welke afbeelding is te zwaar, welk script blokkeert het laden, wat gebeurt er pas nadat de bezoeker al iets had willen zien. Diezelfde meting doe je in Chrome via Lighthouse, en de praktijkcijfers van echte bezoekers vind je in Search Console. Noteer per pagina wat je ziet, zonder er meteen een oordeel aan te hangen. Klik ten slotte wat interne links aan en let op foutmeldingen en op het slotje in de adresbalk.
Laag twee: vindbaarheid
Google Search Console is hier je enige echte bron, en hij is gratis. Kijk eerst in het rapport over pagina-indexering: welke pagina's kent Google, welke heeft hij bewust overgeslagen en waarom. Een pagina die niet in dat overzicht staat, bestaat voor zoekmachines niet, hoe mooi hij ook is. Controleer daarna of je sitemap is ingediend en of je robots-bestand niet per ongeluk halve secties afschermt.
Ga vervolgens naar het prestatierapport. Daar zie je op welke zoekopdrachten je verschijnt en of mensen ook daadwerkelijk klikken. Twee patronen zijn interessant: pagina's die veel vertoningen krijgen maar weinig kliks (je titel of omschrijving sluit niet aan op de vraag), en zoekopdrachten waarop meerdere van je eigen pagina's wisselend opduiken (je concurreert met jezelf). Wil je niet alles met de hand nalopen, dan kun je onze gratis SEO-scan gebruiken als snelle nulmeting; die geeft je in elk geval een startlijst om zelf op door te zoeken.
Laag drie: inhoud
Nu pas kijk je naar de teksten. Zet met een gratis crawler of gewoon met de hand alle pagina's onder elkaar, met per pagina de titel, de kop en de vraag die de pagina beantwoordt. Die oefening is ongemakkelijk en daarom waardevol: je ziet direct welke pagina's dezelfde vraag beantwoorden, welke helemaal geen vraag beantwoorden en welke er alleen staan omdat ze er ooit bij hoorden.
Lees daarna de eerste alinea van je drie belangrijkste pagina's hardop voor. Staat het antwoord er meteen, of begint de tekst met een aanloopje over hoe belangrijk goede marketing tegenwoordig is? Gebruik je de woorden die je klanten zelf gebruiken, en die je terugziet in je prestatierapport? Staat er ergens duidelijk wat de lezer hierna kan doen? Let ook op verouderde informatie: prijzen die niet meer kloppen, diensten die je niet meer levert, een jaartal dat verraadt dat er jaren niets is gebeurd.
Laag vier: doen bezoekers wat je wil?
Bepaal eerst wat doen wat je wil bij jou betekent: bellen, een formulier versturen, een offerte aanvragen, een afspraak inplannen. Zonder die definitie is elk bezoekcijfer betekenisloos. Kijk daarna in Google Analytics naar drie dingen: waar mensen binnenkomen, welke pagina de laatste is die ze zien, en hoeveel van de bezoekers die aan je formulier beginnen het ook afmaken.
Voor het waarom is Microsoft Clarity handig, ook gratis. Daarmee zie je opnames van echte sessies en warmtekaarten van waar mensen klikken. Let vooral op klikken op dingen die geen knop zijn, op formuliervelden waar mensen blijven hangen, en op bezoekers die halverwege een pagina terugscrollen omdat ze iets misten. Dat zijn geen cijfers maar waarnemingen, en juist die verklaren de cijfers.
Hoe je de uitkomst leest
Je hebt nu vier lijstjes. De verleiding is om alles af te gaan vinken; doe dat niet. Werk in deze volgorde:
- Zet alle waarnemingen op één lijst, met per punt de laag waar het vandaan komt.
- Streep alles weg wat niets te maken heeft met de vraag die je vooraf opschreef.
- Scheid blokkades van verbeteringen. Een formulier dat niet aankomt of een pagina die niet geïndexeerd is, is een blokkade. De rest is verbetering.
- Kijk of de overgebleven punten dezelfde kant op wijzen. Losse klachten over snelheid, structuur én verouderde teksten hebben vaak één gemeenschappelijke oorzaak.
- Bepaal per punt wie het kan oplossen: jij zelf, degene die je site heeft gebouwd, of iemand die dit dagelijks doet.
- Los de blokkades eerst op. Meet daarna opnieuw, voordat je aan de verbeteringen begint.
Pas als die lijst er ligt, is de vervolgvraag aan de beurt: ga je repareren wat er staat, of begin je opnieuw? Dat is een afweging op zich, met eigen argumenten aan beide kanten, en die bespreken we apart bij je website vernieuwen. Kies je voor doorbouwen op wat er staat, dan is stapsgewijze website optimalisatie meestal de rustigste route.
Herhaal de analyse niet elke week. Een site verandert langzaam en de meeste aanpassingen hebben tijd nodig voordat je er iets van terugziet. Een paar keer per jaar volstaat, plus een korte controle na elke grote wijziging. En bewaar je oude lijstjes: het verschil tussen twee metingen zegt meer dan een losse momentopname ooit kan.